Monday 12 September 2022


 Part Two

Courtesy of unknown artist who shared it on social media

Wondimu Mekonnen, England 11 September 2022

Introduction: For the Record.

On 3 November 2020, Tigray Special Forces and allied local militia attacked the Ethiopian National Defense Force (ENDF) Northern Command headquarters in Mekelle, the Fifth Battalion barracks in Dansha, and other Northern Command bases. The USA Government didn’t condemn this heinous crime. The Ethiopian Government deployed force in its Northern Region of Tigray and arrested some of the leadership of TPLF, those who resisted arrest were killed in shootouts, but some escaped and went on the run. The USA condemned the Government and attacked Ethiopia with a barrage of sanctions.

On 21 June 2021, the ENDF withdrew from Tigray to give peace a chance and let farmers till the land peacefully. The USA Government did not give credit for the good gesture of the Ethiopian Government.

The surviving Tigrayan leadership came out of the bush. Rather than seizing on the chance to rebuild the 9-month war-torn Tigray region, the TPLF chose to reorganise itself, drafted new recruits that included child soldiers, and invaded Amhara and Afar regions.

On 12 July the TPLF launched a series of massive offences, in the Amhara and Afar Regions, dubbed “Operation Tigray Mother,” using underage children. The UN, USA, and its allies watched the development in silence. The USA was advertising the imminent fall of Addis Ababa, day in and day out, and urging American and European citizens to leave. Very few fell for their propaganda and left. The majority ignored them.

Starting on 01 December 2021, as the TPLF forces reached Debre Sina and Shewa Robit, the Ethiopian Defence Force launched a counterattack. The Prime Minister, whom the American Government and Allies exerted pressure to leave the country to make the way for the TPLF, to their horror, announced he was joining the fight.  TPLF's invading forces started fleeing. They were driven from Shewa Robit all the way to Alamata. That was when the USA and Western Governments became so nervous. They started exerting pressure from all sides. While the Ethiopian National Defence Force and Amhara and Afar Special Forces and local militia were able to go all the way to Mekelle, for reasons unknown to many, the Government decided to stop chasing them at Waja and announced a unilateral ceasefire. The devastated TPLF leadership was relieved, and it too declared a ceasefire. Aide started flowing into Tigray. African Union stepped in for a peaceful settlement of the conflict. The Government accepted unconditional negotiations. However, the TPLF was preparing for the third human wave invasion. It put in an unattainable condition. The USA and their allies did not pressure them to remove the conditions. Rather, their envoy was traveling to Mekelle and taking memorial selfies with the terrorists.

After looting 750,000 liters of fuel from the WFP depot, on 24 August 2022, the TPLF violated the truce and launched attacks on the Amhara territory, taking over the town of Waja and in a matter of hours the city of Kobo too. It also launched its Sudanese-based exiled army called “Tedros Adhanom Brigade” from the west. The Ethiopian Government’s response was swift and harsh. The Ethiopian Defence Force did not only halt the invading TPLF forces from all fronts (although they gained some territories in Raya) but ousted them from territories they occupied in Amhara and Afar regions for more than a year and repelled the force that was coming in from Sudan. UN and USA restarted their discriminatory actions. The USA’s warning message was laughable. Ignoring the fact that the TPLF restarted the war and gained territories, the USA condemned Ethiopia, Eritrea (for nothing), and the TPLF for resuming the war. They demanded Ethiopia and Eritrea to leave Tigray and the TPLF to leave AmharaHasn’t it occurred to them that every inch of Tigray territory belongs to Ethiopia, and the Ethiopian Government has the right to access Tigray anytime, anywhere? Pathetic! The TPLF was using child soldiers. No mention of that.

 Now Back to the Child Soldiers

In Part I, it was revealed that on 14 July 2021, The New York Times published a report by Declan Walsh and Finbarr O’Reilly, unwittingly glamorising the “gallant” children of Tigray, fighting enthusiastically for the independence of Tigray[1]. Jeff Pearce[2] was the first to indicate to the world that contravened the UN Convention on the Rights of the Child[3]. The silence of the authors of the Convention, the United Nations (UN), The United States of America (USA), The United Kingdom (UK), and The European Union (EU) was deafening (Mekonnen, 2021). These international bodies who are hunting down the Ugandan rebel leader Joseph Kony, to this day didn’t want to raise their little fingers on the Tigrayan People’s Liberation Front (TPLF).

The TPLF, which escaped any punitive measure went ahead with deploying child soldiers in tens of thousands that are now perishing on the battlefield. What a double standard! Mothers of Tigray, cry for your children!

One Fighter from Every Household

On the 2nd human wave of invasion, the TPLF deployed children above 12 years old. They were lined up before the adult fighters so that the Ethiopian army would either kill the children or retreat rather than shoot at them. In most instances, the latter was the case. It did work for them for some time. Drug-crazed children kept on charging at the well-trained national army fighters with Kalashnikov. The army tried to avoid unnecessary death by withdrawing and letting the TPLF capture territories. This strategy enabled the TPLF to invade the Amhara land to Debre Sinna, 190.7 km or 118.5 miles from Addis. No one in the so sold called “international community” condemned this act of barbarism. Therefore, the determined counter-offensive of the national army drove the invading rebels from Debre Sina to Alamata, a town in Northern Wollo, capturing alive as many children as possible. That doesn’t mean there were no dead children. Besides, any retreating child shot on the spot would be witnessed later in this paper. The following video shows the account of children captured in the Afar region.

The children were saying, the world should have come and seen them. They were the lucky ones spared by the National Defence Force. Many of their friends were killed in the battle. There are no children of the rich or the TPLF leaders among them. They were all children from poor families, drafted on one person from one household rule, and forced to fight and die. The UN, the EU, the USA, and the UK  are turning their heads away. Who would cry for them?

Another wounded child at the Amhara front was picked up by the army, talks. She was so lucky. From her hospital bed, she was heard sending messages to her mum. She said: “Mum! Don’t worry! I am not dead! I am alive. We shall meet again[4].

Most of the children are all talking about being forced by the rebel fighters, under the diction of one fighter from a household! Some were even rounded up while playing football on the field. Journalists Araya Tesfamariam and Abebech Kahasay[5], both Tigrayans, went to visit the camp where the captive child soldiers were kept. They were horrified by what they had to witness from the children and could not keep their tears back.  Now, where is the UN, where is the EU, where is the USA and the UK to protect the right of the child? They scream above their voice to stop the war, without condemning the use of child soldiers. Would they be quiet had this been done by the Government of Ethiopia?

There is one shameful act we saw from the so-called international community. Whenever the rebels push, you don’t hear a sound from them. When the Government starts pushing the invaders back, they start exerting pressure on the Government of Ethiopia to stop. There is ample evidence that the United States was helping the rebels with information about the national army’s movements. It has been confirmed by the rebel leaders themselves. The TPLF is abusing the children because it has the approval from these superpowers.

The Third Human Wave!

The Government of Ethiopia is concerned about TPLF’s use of child soldiers and civilian suffering both in Tigray and the northern part of Ethiopia. Therefore, it declared unilateral ceasefires twice to give peace a chance. The Government allowed more aid to freely flow into Tigray. On 04 July 2022, UNICEF (UNICEF, 2022) reported humanitarian aid was flowing into previously inaccessible areas in northern Ethiopia’s embattled Tigray region. However, people are saying they are not getting it. Who is taking it away? Lifesaving aid enough for hundreds of thousands of people in need is reaching Tigray, thanks to the government’s humanitarian truce, but it looks like it is not reaching the starving. The TPLF used the time of the truce, to arm itself with help of some sympathetic Western and Egyptian Governments and stepped conscription of more soldiers unabated for the third human wave of attack and took the food from the people to feed its fighters. That is what has been witnessed from the captured military fortress.

The UN, EU, the USA, and the UK were pressuring the Ethiopian Government to start negotiating with the rebels under the umbrella of the African Union (AU). The Government let both Obasanjo and delegates from the US and the other Western countries travel to Mekelle to convince the rebels to come to the negotiating table.

While the Government of Ethiopia agreed to sit for negotiations without preconditions, the TPLF put unacceptable conditions and snapped it. Debretsion Gebremichael was heard on television that he would drag the Government by the nose and bring it to its knees to accept TPLF's preconditions[6]. If not, they would crush them. The rebels launched the third-round human wave of attack and captured the city of Kobo in the Northern Wello region in just less than a day. Their advance to Woldia was met by fierce resistance from the Ethiopian Defence Force. Kulkarni (Kulkarni, 2022) reported that the US-backed TPLF resumes war in northern Ethiopia. Kulkarni continued to describe that Dismissing the AU-led peace negotiations, the TPLF called for Western intervention in Ethiopia before resuming the war on August 24. This ended the five-month-long truce with Ethiopia’s federal government, weeks after envoys from the US and EU visited its base.

 The following picture shows surviving 5 kids, guiding 3 blind men, 2 blind women, an old nun, and others who surrendered to the Ethiopian Forces when they were abandoned by the fighters of Tigrayan rebels. They were all carrying explosives, instructed to throw at the Forces. Only one woman carried out her orders, while the blind men and women and their guiding kids simply raised their hands to surrender. They were all fed and cared for. They were relieved their lives were spared. When asked why they decided to accept the mission, they all said they were denied food, unless they volunteered to sacrifice themselves for the independence of Tigray. As they were unable to carry guns, they were given explosives. The children were forced to guide those disabled individuals carrying explosives, exposing them to danger.  Where are the human rights champions now!

  Is the USA Impartial?

The answer to the above question is emphatically NO! They were helping the TPLF with strategic information and diplomacy on the 2nd human wave. They kept on pressurising the leadership of the Ethiopian Government to flee.  They turned bling eyes then and now on the use of children and disabled people as cannon fodders.

Ethiopians are fed up with the deceit of the TPLF. The Government’s defence strategy is now robust. They are still battling to stop the rebels from advancing forward. A military expert estimates the TPLF launched its third-round human wave with 250,000. The Ethiopian Defence Force, Amhara militia, and the “Fanos” are resisting with just 44,000 forces[7]. Unable to move forward and lose some of the territories they held before, the aggressors are now acting like victims as usual and calling the UN and Western countries to intervene by force. The USA is the first to respond. Seeing that the Ethiopian Force cannot be defeated by the rug-tag rebels, they are renewing their sanctions.  Will they jump into the war, like they did in Vietnam, Iraq, Afghanistan, Somalia, Libya … to save their terrorist friends? Time will tell. For now, they have sent, Mike Hammer, their Special Envoy for the Horn of Africa who is still in Addis Ababa. He is probably waiting to travel to Mekelle for another selfie.

In the meantime, according to reports reaching the media, the rebels have lost more than ten thousand fighters half of them were child soldiers. More than 50,000 fighters have been taken prisoner [8]. The nervousness of the USA and its allies is understandable.

A piece of shocking information emerged from the war front.  Tigrayan commanders are ordering the execution of their own retreating fighters. The news came first from the captured fighters and kids at first. Their story has been corroborated now by an intercepted radio message. Orders were given out by a certain very highest-ranking officer (1) to other subordinate high-ranking officers to fire at the retreating fights at every level. 

Below is a close translation of the exchanges for the benefit of English readers.

No 1 – “Whose force is breaking up? Shoot them down. execute them!”

No 2: “OK, OK. It is a crowd from all over. Mine, yours, and others”.

No 1: “Let it be. Any Tigrayan that doesn’t want to fall for Tigray must be shot down on the forehead. Shoot them all by them the bullet.”

No. 2: “Accepted. 65, are you listening?”

No 1: 65 are you listening to me? 65 are you listening to me? 65 are you listening to me? 65! 65! Are you listening to me?

65: “Yes, yes Sir!”

No 1: If there is any Tigrayan unwilling to fall for Tigray, Shoot him on the forehead.

65: “Merhaba!” (an Arabic word to say alright)

65: “There should be no hesitation. They fear death. That is why they are abandoning their position. Show him there is death here too. What does that mean? Why are they running away?

65: “68, are you there?”

68: Yes

N0 1: “Gun them down! Shoot them all”

68: “Alright, alright!”

No 1: “Shoot them all by the bullet, shoot them by the bullet”.

N0 1: 65?

65: “Yes, yes!”

No 1: I am telling you, just to shoot them all. The defence lines are all falling apart.

65: “Alright! Alright!”

No 1: “Things have fallen apart! Things have fallen apart! All is lost” (with a withdrawn voice to himself).

The highest-ranking officer (No 1) is totally heartless. He is ordering to shoot children, young men, and women, mostly less than 20 years old. They are not only dying by charging at the battle-hardened well trained National Defence Force, but by their own leaders. Is it not a war crime?

Who is coming to save these children? The UN? The EU? The USA, The UK? They don’t care. The children are perishing to save the neck of the Western-backed terrorist TPLF[9].


The people of Tigray are taken hostage by the terrorist TPLF. Tigrayans are all Ethiopians, except those separatists who want to break Tigray from its 3000 years old constituent Ethiopians. Therefore, it is the responsibility of the Ethiopian Government to free its citizens from the clutches of these heartless terrorists who wouldn’t hesitate to kill their own people.

Today, the TPLF has just issued a notice that it is now ready to negotiate to stop the war without any preconditions! Excuse me? Why now? From their history, the TPLF never observed negotiants. They always went back on their words.

Negotiated settlement of the conflict with terrorists only prolongs the suffering of the people. Imagine what would have happened to Europe had the Nazis and Fascists were not defeated. An outright defeat would force the vanquished to surrender. After that, the negotiations will only be on the terms of surrender. This is the historical truth. That was what had happened to the Dergue in Ethiopia, to the Nazis in Germany, and to the fascists in Italy. The lasting settlement of conflicts between a legitimate government and rebels can be achieved through an outright defeat of the culprit. It is not only defeating the terrorists but freeing the people from such tyrants. Once disarmed, the people will have a breathing space to rebuild their lives and economy. Again, Germany and Japan are two good examples. Prosperous Germany and Japan would never have been imagined without the victory of WWWII by the allies.

Therefore, there should be no negotiations with child-killing terrorists, TPLF, but going all the way to defeat them and disarm them and let the people of Tigray breathe the fresh air of freedom. Let the people of Amhara and Afar sleep in peace without the fear of being slaughtered by TPLF anymore. Saving the children of Tigray from the nightmare of war is only possible after the removal of the TPLF.

Let us join the mothers of Tigray to cry for justice for their children!

Tuesday 28 June 2022

ወይ ነገር መፈለግ፣ ወይ ዱቢ! ወይ ዱቢ!

ከወንድሙ መኰንን፣ ኢንግላንድ 26 June 2022


ከአራት ዓመት በፊት የመጣው ለውጥ የተሻለ ነገር ይዞ ቢመጣ ብለን፣ ብዎቻችን ጓጉተን ነበር። ነገሩ ከድጡ ወደማጡ ሆነ። አሁንስ ግፉ በዛ! ማርም ሲበዛ ይመራል ይባላል። የኢትዮጵያ ጠላቶች ድሮም፣ ኢትዮጵያን የማጥፋት ጅማሮ፣ አማራን ከማጥፋት ቅዠታቸው ጋር ይያዛል። ኢትዮጵያን ለማጥፋት ሲባል ብቻ፣ የሌለ ምክንያት እየፈጠሩ፣ “አማራ” ተብሎ በተፈረጀ ምስኪን ብሔር ላይ ሲዘምቱበት ምዕት ዓመታት ነጎዱ። ያንን ለመገንዘብ፣ Abyssinia: The Powder Barrel  ተብሎ በBaron Roman Prochazka  የተጻፈውን መጽሐፍ ማንበብ ይበቃል። ጣሊያንም ያደረገው ያንኑ ነው። ደርግም ሲመጣ አቆርቋዥ በመባል ብዙ አማሮች ተፈናቅለዋል። ወያኔም ያንኑ ነበር ሥራ ላይ ያዋለው። አሁንም እያየነው ነው።

እስቲ እግዚአብሔር ያሳያቸው፣ “የኦሮሞ ደም ደሜ ነው” ብሎ ከወንድሙ ጎን ለቆመው አማራ ይኸ ይገባዋልግፍ ነው! የግፍ ዶፍ! የወያኔው ኢህአዴግም ሆነ፣ የኦህዴድ ብልጽግና ትኩረት፣ አሳምኖም ይሆን አወናብዶ፣ ያው የፈረደበትን አማራ የተባለ ብሔር ላይ መዝመት ሁኗል። አትኩሮ የ፣ ሦስት ነገሮችን ያስተውላል። ስልታቸው ተመሳሳይ ነው። ጠላቶቹ፣ አማራና ኦርቶዶክስ ሀማኖት ተከታይ ካገኙ፣ ሰኔና ሰኞ ገጠመላቸው ማለት ነው። የበደኖን፣ የአርባ ጉጉን፣ የወተርን ተውት ትንሽ ራቅ ብሏል። በቅርቡ የሆነውን እንይ! ከኬኛዎቹ አንዱ “ተከበብኩ” ብሎ ሲጣራ፣ ምክንያት ብቻ ይፈልግ የነበረው መንጋ፣ ብድግ ብሎ ስንቱን አማራ ነበር የጨፈጨው? ይኸ አንዱ ነው። ሌላው፣ አማራም ባይሆን፣ ኦሮሞም ይሁን ሌላ፣ ኦርቶዶክስ ሀይማኖት ተከታይ ከሆነ፣ እሱም አብቅቶለታል። ከአማራው ጋር ዕምነት ይጋራላ! ሰበብ ፈላጊዎቹ፣ ታዋቂ የኦሮሞ ዘፋኙን፣ ሀጫሉ ሁንዴሳን፣ ሰበብ ሲፈልጉ፣ ያልሆነ ነገር አናዘውት፣ እንሱው በግፍ ገድለውት፣ “ገደሉት” አሉና ግርር ብለው ተነስተው ስንቱን ጨፈጨፉት[1]። ያ ሰበብ ስንቱን አማራና ኦርቶዶክስ ሀይማኖት ተከታይ የሆነውን ለመጨፈጨፍ ዕድል ከፈተለተላቸው? በያለበት ማረድ አልበቃ ብሏቸው፣ ያወደሟት ሻሻማኔ እንደ ሰደሞና ገሞራ ስትታወስ ትኖራለች። ዝዋይ ከተማ ታርደው ደማቸው ደመከልብ የሆኑት ቤተሰብን ማን ይፋረድላቸው?  የሚገርመው፣ ወያኔ አሳዳቸው፣ ኢንግላንድ የደረሱ ጽንፈኞች፣ ለንደን ዘልቀው የንጉሥ ኃይለሥላሴን ሀውልት  አፍርሰዋል። ሶስተኛው፣ አንድ ሰው እስላምም ቢሆን በአማራነት ከተፈረጀ ለመጨፍጨፍ ተጋላጭ ሁኗል (ድሮ፣ ድሮ እንኳን፣ አማራ ማለት ክርስቲያን ማለት ነበር አሁን ግን ዘር አድርገውት አርፈውታል)። በዚህች ሳምንት እንኳን በድሮው ወለጋ፣ ጠቅላይ ግዛት/አስተዳደር ግምቢ ውስጥ የታረዱት 1,600 ንጹሀን ሰዎች የሚያረጋግጠው ያንኑ ነው። በሙሉ እስላሞች ነበሩ ማለት ይቻላል። ምን በድለው ነው አንደበግ አጋድመው ያረዷቸው? አይጥ በበላ ዳዋ ተመታ ይባላል። ጥላቸው ከመንግሥት ጋር ከሆነ፣ እንደጀግና ለምን ጦሩን አይፋለሙም? ሕጻናትንና ሴቶችን መጨፍጭፍ ቦቅቧቃ ፈሪነት ነው። የጥላቻ ጥግ በዛ! በዛ! በዛ!

የመንግሥት የመጀመሪያው ኃላፊነት የዜጎችን ደኅንነት መጠበቅና ማስጠበቅ ነበር። ያንን የማያስፈጽም መንግሥት ፋይዳ የለውም! መንግሥት ተቀዳሚ ተግባሩን ለማስፈጸም በየክፍለ ሀገሩ ተልዕኮውን የሚያስፈጽሙ ታማኞችን ይሾማል። ልማቱም ብልጽግናውም ዚጎቹ በሰላ ወጥተው የመግባታቸው መብት ሲረጋገጥ ነው ትርጉም የሚኖረው። ዜጎቹን እኩል የማይንከባከብ መንግሥት ከፋፋይ ገዥ እንጂ ለአቅመ መንግሥት የበቃ አይደለም። አሁን ያለን መንግሥት “አፈናውንና፣ ግድያውን ታገሱኝ፣ ነገ ብሩህ ተስፋ መጣል” እያለ ያጃጅለናል ደረቅ የቃላት ፍትፍት ያጎርሰናል። ላም አለኝ በሰማይ ወቱቷን የማላይ! ይኽቺ “ዶር ማታ ዶሮ ማታ” የምትሏት ቀልድ ምንም እስኪመሽ አላደረሰችንም። የቻይናው ባምቡ (ቀርከሀ መሆኑ ነው መሰልኝ) የዛሬ 25 ዓመት እስኪ ደርስ የስንቱ ምስኪን አንገቱ መቀላት አለበት?

የመደመር ፍልስፍና ሲገመገም

የዛሬ አራት ዐመት ጨፍጫፊው ወያኔ በህዝብ ቁጣ ስንገላገለው እፍወይ ልንል አሰፍስፈን ነበር። ዶክተር ዐብይ አህመድ አሊ “በቲም ለማ” ታጅበው ወደ ሥልጣን ሲመጡ ብዙ የተስፋ ቃል ሰንቀውልን በደስታ አስፈንጥዘውን ነበር። የሞት ፍርድ የተፈረደባቸውንና ዕድሜ ልክ የታሠሩትን ጨምሮ ብዙ እሥረኞችን ፈተውልናል። አመሰገናቸው! ወያኔ ለሁለት የከፈለችውን የኦሮቶዶክስ ቤተክርስቲያንን አስታረቁ። ስደተኛውንም ፓትርያርክ በአውሮፕላናቸው ይዘዋቸው ተመለሱ። የተከፋፈለውንም የእስልምና ዕምነትን ተከታይ አስታርቀው አስማሟቸው። እነዚህንና የመሳሰሉትን ደግ ሥራዎች ስለፈጸሙ አለማምስገን ንፉግነት ነው። ለአሥርት ዓመታት በባድሜ ምክንያት ለጦርነት ተፋጥተው የኖሩትን፣ ሌላ አገር በሆነችው ኤርትራና ኢትዮጵያን አስታርቀው ሰላም አውርደዋል። ለዚህ ስኬታቸውም የመጀመሪያው የኖቤል ሽልማት ተቀባይ ኢትዮጵያዊ በመሆናቸው አኩረተውናል። 

ዳሩ ምን ያደርጋል፣ የተከተሉት መሥመር ጋት አላኬዳቸውም። አሮጌውን ስልቻ ይዘው ነበር ወደ አዲሱ የወይን ጠጅ የተጠጉት። የ”መደመር” ፍልስፍናቸው ወደፊት የሚያራምድ ሳይሆን “ባለህበት ርገጥ” ሁኗል። አንዳንዴም ፊትህን “ሳታዞር ወደ ኋላ ሂድ” ዓይነት ትዕዛዝ ሁኖባቸዋል። “መደመር” ጅብ አላምዶ የቤት እንስሳ አያደርግም። እንዲያውም መደመር ለወያኔ በሰላም ወደ መቀሌ የመመልስና፣ የመደራጀት ዕድል ፈጥሮ፣ ደንበር ይጠብቅ የነበረውን የኢትዮጵያን መከላከያ ቅርጥፍ አንድርጎ እንዲበላ ረድቶታል። መደመር ጦርነት አላስቀረም። ጦርነት አስክፍቶ ህዝብ አልቋል፣ ንብረት ወድሟል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ አሊ ያልተረዱት ነገር ቢኖር፣ ቃል የገቡልንን ራዕይ ተግባራዊ ለመድረግ፣ የወያኔን በዘር ከፋፍለህ ግዛ ሕገ-አራዊት ቀዳደው ሳይጥሉት፣ በመደመር እሳቤ በብታቸው እንዳቀፉ፣ ቋንቋን መሠረት ባደረገ የዘር የክልልን ሊያስተዳድሩን መሞከራቸው ነው! እባብ ለመደ ተብሎ በኪ ይያዛል እንዴ? መደመር አልሠራም። ጥጃና ጅብ አይደመርም!

አንድ አባት “ቀኝህን ሲመቱህ፣ ግራህን አዙርለት” በሚል አርዕስት ሰበኩ። ከትምህርቱ በኋላ፣ አንድ ጋጠ ወጥ ጠጋ ብሎ በጥፊ አጮላቸው። በደመ ነፍስ የተመታውን ፊታቸው በእጃቸው እያሻሹ ደንግጠው ሳያስቡት ሌላውን ደገማቸው። ብድግ አድርገው ከመሬት አጣብቀው እስኪበቃው ወቁት። ደሙን እየዘራ፣ “አባ ግብዝ ነዎት። ያስተማሩትን ተግባር ላይ አላዋሉም” አላቸው። እሳቸውም፣ “ልጄ፣ ሁለቴ መተኸኝ የለ?” አሉት። “አዎን” አላቸው። ሦስተኛ ጉንጭ እኮ የለኝም አሉት። ወዳጄ ልቤ፣ በ“ጉንጭህን” አዙርለት” አገር አትተዳደርም። ባለጌ ከድክመት ይቆጠርብሀል። መደመር የነበረውን ክፉ አስተዳደርን ማስቀጠል ከሆነ ጉልቻው ተቀያየረ እንጂ ለውጡን አላጣፈጠም። እንዲያውም የህዝቡ ሕልውና ወደባሰው አዘቅት ወረደ። ሰው የራሱን ፊት ያለመስታወት ማየት አይችልም። መስታወት ደሞ፣ ነጻ ጋዜጠኞችና ተቺዎች ናቸው። ዛሬ እረኛ የለም! ድክመታቸው ሊነገራቸው ይገባል።

የጠቅላይ ሚኒስትሩ የፓርላማ ጥያቄና መልስ

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በሻሻ ይወለዱ እንጂ አራዳ ናቸው። ክ15 ዓመታቸው ጀምሮ፣ ወያኔ ስላሳደጋቸው ዘዴዋን በልተዋታል። የጠቅላይ ሚኒስትሩ የፓራላማ ጥያቄና መልስ በጥሞና እየጎመዘዛም ቢሆን ማዳመጥ ጠቅማል። ፈገግ ካደረጉኝ ንግግራቸው አንዱ፣ ወደሥልጣን ሲመጡ በፍቅር ካከነፈንላቸው ከኢትዮጵያ ፍቅር ባሻገር አንዱ፣ “ከእንድግዲህ ሳናጣራ ማንንም አናስርም” ማለታቸው ነበረች። አሁን ግን ሽውድውድ ሲያደርጉን፡ ያለህግ ስለታፈኑት ሲጠየቁ፣ “እያጣራን እንፈታቸዋለን” ብለውን እርፍ! እ? ሌላው፣ አባባላቸው እስካሁን ኦሮሞ በኢትዮጵያ ውስጥ እንደሁለተኛ ዜጋ እራሱን ስለሚቆጥር፣ አሁን፣ አሁን ቀና ቀና ማለት ሲጀምር “አካም አካምን” አብዝቷል አሉን። ኧር ጉድ! እንዴ! ታሪክ አያውቁም ወይስ ሊሸውዱን እየሞከሩ ነው? ዕውን “አማራ” የግራኝ አህመድን ወረራ ተከትሎ፣ የኦሮሞ ወራሪ ጎንደርን ከያዛት በኋላ ሥልጣን ላይ ወጥቶ ኢትዮጵያን ብቻውን አስተዳድሯት ይታወቃል? የመንግሥቱ አንጋሽ አውራጅ ማን ሆነና! ነገሥታቱስ ቢሆኑ ማንኛቸው ነበሩ ንጹሀን አማሮች? የድሮውን አጼ ባካፋን ተዋቸው፣ የጉዲሳው የልጅ ልጅ ልጅ ኃይለሥላሴም ቢሆኑ፣12.5% ብቻ የአማራ ደም ቢገኝባቸው ነው። እናታቸውም፣ ወይዘሮ የሺመቤት አሊም ቢሆኑ፣ በእናታቸው በኩል ምናልባት ክንጉሥ ሳህለ ስላሴ የወረደች ከውሀ የቀጠነች ደም ብትኖርባቸው እንጂ፣ የወረኢሉው ኦሮሞ፣ የሼህ አሊ ልጅ ነበሩ። ከየት አመጣህ አትብሉኝ። የባልቤቴ አያትና ወይዘሮ የሺመቤት የእህትማማች ልጆች ነበሩ። የቤተሰቤን ታሪኬን ነው የማወራችሁ፣ ብትፈልጉ! እሱም ይቅር። ለመሆኑ፣ የትኛው አማራ ነው ከ50 ዓመታት ወዲህ ኢትዮጵያን አስተዳድሯት የሚያውቅ? የኮሎኔል መንግሥቱ ኃይለማርያም መንግሥት? አታስቁኝ? የአቶ የመለስ ዜናዊስ መንግሥት አማራ መሆኑ ነው? ኃይለማርያምን እንዝለል። ሚስቱ ያስኮረፈችው የኦሮሞ ወንድ ሁሉ፣ እንደ ሁለተኛ ዜጋ እራሱን ቆጥሮ ምስኪን አማራ መጨፈጨፍ መተከዣው ከሆነ ነገር ተበላሽቷል። መደመር ስህተቶችን አባባሳቸው እንጂ አላረማቸውም። 

ኢትዮጵያ ውስጥ ኦሮሞ ሁለተኛ ዜጋ ሁኖም አያውቅ? ይህቺ ናት ጨዋታ! ኧረ ተው ክቡር ጠቅላይ ሚንስትር! ለመሆኑ፣ ጽንፈኛ የኦሮሞ ሊህቃን የሚኮንኗቸው የዳግማዊ ምኒልክ በነማን ዕርዳታ ነበር ለንግሥና የበቁት? የወሎዋ ኦሮሞ ንግስት ወርቃይትም አልነበርች እንዴ ከአጼ ቴዎድሮ ቤተመንግሥት ጠፍተው ሲኮበልሉ፣ አቅፋ ደግፋ ወደ ሸዋ ያሻገረቻቸው? እንዲያው ምኒሊክ አባታቸው ኃይለመለኮት ይሁኑ እንጂ፣ እናታቸውስ ማን ነበሩ? እሱም ይቅር፣ የጦር አበጋዞቻቸው እነማን ሆኑና ነው ኦሮሞ ሁለተኛ ዜጋ የሆነው? ጠቅላላ ኦሮሞዎች አልነበሩም እንዴ የምኒሊክ ቤተመንግሥት አራጊ ፈጣሪዎች? እንዲያው የአድዋን ጦርነትና ድል ልተውና እነማን ነበሩ፣ እምቦቦ ላይ በተደረገው ጦርነት ለምኒልክ ተዋግተው ጎጃምን የመቱላቸው? መቶ በመቶ በራስ ጎበና ዳጬ የሚመራ የኦሮም ፈረሰኞች አልነበር እንዴ ምድሪቱን ቀውጢ ያደረጉት? ንጉሥ ተክለሀይማኖትን አሸንፈው ማርከው ለአጼ ምኒልክ አላስረከቡም[2]? ለመሆኑ ጎጃምን አስገብረው፣ ቤጌምድርን አስገብረው እስክ ትግራይ ድርስ ዘልቀው ሰጥ ለጥ አድርገው ያስገዙት የኦሮሞ ጦረኞች አልነበሩም? ኦቦ ሌንጮ ለታ እንኳን ዛሬ ላይ ሰከን ብለው ከሚኒሊክ ሚኒስትሮች አራት ኦሮሞ፣ ሁለት ከጉራጌ፣ ሶስት ከደቡብ፣ ሁለት ከአማራ መሆናቸውን ነግረውናል[3] ምኒልክ የተረፋቸው ንሥ መባሉ ብቻ ነበር ልቀጥል? ለመሆኑ ተወዳጇ፣ የምኒልክ ባለቤት፣ እቴጌ ጣይቱስ ቢሆኑ፣ ጎንደር ይወለዱ እንጂ የየጁ ኦሮሞስ ባላባት ትውልድ አልነበሩም?  እንዲ ወይ እንደ 15ው ክፍለ ዘመን ተመልሰን በገዳ ሥራዓት እናስተዳራችሁ ካላሉን በስተቀር፣ ሁለተኛ ዜጋም ሁነውም አያውቁም። ሁሌም አንደኛ ናቸው ።

እንዲያው ደፈር ልበለና፣ አማራ የተባለ ብሔር ምናልባት የአማርኛ ቋንቋ የኢትዮጵያ የሥራ ቋንቋ ከመሆኑ በስተቀር ለጎጃሜው፣ ለጎንደሬው፣ ለወሎዬው እንዲሁም ለሸዌው፣ ከድህነት ወጭ አንዳችም ነገር ጠብ ያለለት ነገር የለም። ቁንቋው ደሞ አገር አስተዳደሩ ላይ ከግዕዝ ቀጥሎ የመንግሥት ቋንቋ በመሆኑ፣ ከግዕዝ በወረሰው የግዕዝ ሥነጽሑፍ ስለዳበረ እንጂ በሌላ ጉዳይ አልነበረም። ወደሥልጣን የመጣው ሁሉ አማርኛ የሚቀለው ቋንቋ በመሆኑ፣ እስከወያኔ ዘመን ድረስ ዘለቀ። እንዳዛሬ የላቲን ፊደሎች ሾርባ ቀርጾ መጻፍ ሳይችል፣ አማርኛ እየተጠቀመ ሲገዛን የኖረው የኦሮሞ ሊህቅ ነው። በቀደማዊ ኃይለሥላሴም ዘመን ቁልፍ ቁልፍ ቦታዎችን የያዙ ኦሮሞዎች ነበሩ። የክብር ዘበኛ ጄኔራሎቹ በአባዛኛው ኦሮሞዎች ነበሩ። አየር ኃይሉን ተቆጣጥረውት የነበሩት፣ የወለጋ ኦሮሞዎች ነበሩ።

እንዲያ የሚገርመኝ፣ የኦሮሞ ጽንፈኛ አማራው ጨቆነኝ እያለ ያማያላዝነው ከምን ተነስቶ እንደሆነ አይገባኝም። ኦሮሞ መሀል ተወልጄ በማደጌ፣ አብሮ አደጎቼና እኔ መሀል የተለየ ነገር አልነበርም። ሁላችንም ከድሀ ገበሬ የወጣን ልጆች ነበርን። የለበሳትን ልብስ እንኳን ሳይቀይር አፈር ገፍቶ የሚኖረው አማራው ነው። ጃንሆይም የጎጃም አማጺ አፍነውት፣ ኢትዮጵያን አልከዳትም። የወሎም ህዝብ ቦሩ ሜዳ ላይ ተዋግቶ ተሸንፎ ምንም ያለው የለም። ረሀቡን እየተመላለሰበት የሚያጠቃው ያንን ሕዝብ ነው። ወያኔም “ደመኛ ጠላቴ ብላ” የተነሳችው አማራው ላይ ነው። ኦሮሞ በኢትዮጵያው ውስጥ በመሆኑ ምን የቀረብት ነገር አለ? በግድ አይደል እንዴ ጃንሆይ ልጁን አስገድደው አስተምረውለት ዛሬ በሊቀ ሊቃውንት መንበሽበሽ የቻለው? የታወቀ ሀቅ እኮ ነው።

ሌላው ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ካሉት ውስጥ የገረመኝ፣ አዲስ አበባ ውስጥ ኦሮሞ ጠሊታ የሆን ህዝብ አለ አሉን። አይባልም፣ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስቴር! አማካሪ አድርገው ያስቅመጧቸው ምን እየሠሩ ነው ደሞዝ የሚከፈላቸው? ወይስ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ምክር አይሰሙም? የአዲስ አበባ ብሔር የላትም። ህዝቡ አንድ ወጥ አይደለም። አዲስ አበባ ከማንኛውም የኢትዮጵያ ግዛቶች ተሰብስበው የሚኖርባት ከተማቸው ነች። አንድ ብሔር ረግጬ ልግዛችሁ የሚል ከመጣ ግን “ወጊድልኝ” ሊል ይችላል እንጂ፣ ለይቶ የሚጠላው ብሔር የለም። እርግጥ ዘቅዝቆ የሚሰቅልና፣ አጋድሞ እንደበግ የሚያርድ ይወደዳል ብዬ አልመጻደቅም። ጠቅላይ ሚኒስትሩ እንድምሳሌም ሲያቀርቡ፣ “ለምን የኦሮሚኛ ብሔራዊ መዝሙር በትምህርት ቤት ተዘመረ” ብሎ የሚንጨርጨር እንዳለ ነገሩን። ሁለት ነገር ልበል። አንዱ ለመሆኑ፣ የአማራ ህዝብ ብሔራው መዝምር ነው ወይስ የጉራጌ ህዝብ ብሔራዊ መዘሙር ነው አዲስ አበባ ላይ በየትምህርት ቤቶች ሲዘመር የሰሙት? ሌላ ጥያቄ! በዚህ መዝሙር ውስጥ “የመቶ ዓመት ግፍን በደም አጠብንልሽ” የሚል ህዝብን ከሕዝብ የሚያፋጅ ስንኝ አንዳለበት እያወቁ! አዲስ አበባን ካልቀማሁ እያለ የሚውተረተረው የኦሮሞው ፓርቲያቸው ነገር ሲፈልግ ነው እንጂ፣ አሁን የኦሮሞን ብሔራዊ መዝሙር ትምህርት ቤቶች ተዘመረ ብለው ገና ለገና “ሳይጠሉን አይቀሩም” ብሎ ያዙኝ ልቀቁኝ ማለት አስፈላጊ ነበር? ወይ ነገር መፈለግ፣ ወይ ዱቢ ወይ ዱቢ! ይኸ ሰሞኑን አንድ ወጣት ጓደኛዬ ላከልኝ ፎቶ ነው የኦሮሞ ሊሒቃንን ነገር ፍለጋ አስታወሰኝ። 

ዕውነትም ነገር ፍለጋ ነው እንጂ፣ አዲስ አበባ ትምህርት ቤት ውስጥ የኦሮሞ ብሔራዊ መዝሙርን በጉልብት ማስዘመርን ምን አመጣው? ለዚያውም የኦሮሞን ህዝብ ባልነበረ ትርክት ቁጭት እንዲነሳሳ፣”የመቶ ዓመት ግፍን፣ በደም አጥበንልሽ” ይሉናል። የአኖሌው ሀውልት ዓይነት ልቦለድ መሆኑ ነው። ይኸው ግምቢ ውስጥ የኦሮሚያን መሬት በአማራ ደም አጥበውላታል። ኦሮሚያ አለፈላት? ያን መዝሙር ነው እንግዲህ የአዲስ አባባ ሕዝብ እንዲጋትላቸው የሚያስገድዱት

ኧረ “ባህሩን የሚያሻግረን ሙሴ መጣልን” ያልናቸው ጠቅላይ ሚንስትር፣ የአዲስ አበባ ህዝብ እንዲሸማቀቅ ምን ያላሉት አለ? “የአዲስ አባባ ህዝብ ቆሻሻውን እየደፋበት” ብለውናል። ወገናዊ ቁጭት እንዲህ ነው እንጂ! ቆሻሻ በተገቢዉ መልክ ማስወገድ እኮ እሳቸው የሚመሩት የመንግሥት ሥራ ነው። መንግሥት ካልቻለ፣ ግለሰቦች እንዲሰማሩብት ሁኔታዎችን ማመቻችት የማዘጋጃ ቤቱ ግዴታ ነው። መንግሥት ደሞ ጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚመሩት የማዘጋጃ ቤት ተቋም አለው። ወደ አዲስ አበባ ገብሬው ቀረብ እያለ የሰፈረው፣ ምርቱን እያመረተ ለመሸጥ መሆኑን ረስተውታል መሰለኝ። አዲስ አበባ፣ ለኦሮሞ ከእግዚአብሔር የተሰጠው መሬት አልነበረም። የንጉሥ ዳዊት ከተማ ነበረች።

ወይ ፊንፊኔ!

ብልጽግና ውስጥ የተሰገሰጉት፣ እንደነ ኦቦ ሺመልስ አብዲሳ፣ ታየ ደንደአ ... ያሉት ጽንፈኛ የኦሮሞ ሊሒቃን አዲስ አበባን “ፊንፊኔ” ካላላችኋት እያሉ ልባቸው ውልቅ ብሎ የኛንም ልብ ሊያወልቁት ይሞክራሉ። በነገራንችን ላይ፣ የልቡን የሚናገረው ሽመልስ አብዲሳ፣ ህወሀት ለትግሬ ኢህአዴግን እንደፈጠረው ኦህዴድም ለኦሮሞዎች ብልጽግናን ፈጥረናል[4] ብሎ ዕቅጯን ነግሮናል። ዕውነቱን ስለተናገረ፣ ጫፉንም ንክች ያደረገ የለም። ድንገት ሲያልፉ! “አዲስ አበባ” ስትል ከሰሙህ “ናፍጣኛ” እየመሰልካቸው የጎሪጥ ያዩሀል።  ነፍጡ ግን ያለው በነሱ እጅ ነው። አሁን ጋሞዎች ምን አድርገዋቸው ነው በቡራዩ የጨፈጨፏቸው? የአንደኛ ዜግነትን ቦታ ይዘውባቸው መሆኑ ነው? ምስኪኖች!

ድንቁርና ወጥ ያስረግጣል። “ፊንፊኔ” ቃሉ እራሱ አማርኛ መሆኑን ማን በነገራቸው! የኩሸት አባት እንደ ዓይናቸው የሚንከባከቡት ሊቃቸው ኤዝቂኤል ገቢሳ፣ “የመጀመሪያው ሰው ኦሮሞ ነው[5]” ዋቃም በጎን አይቶት ኦሮማ አለው ሲል ተሰምቷል። የመጀመሪያው የሰው ቋንቋም ኦሮሚኛ ነው ብሎናል። ግን እኮ፣ በኦሮሚኛ የተቀረጸ አንድም ሀውልት ከጥንት አልደረሰንም። እሺ ኦሮሞ የመጀመሪያ ሰው ነው እንበል። ጥሩ! አዳም ኦሮሞ ይን። ከሆነ ታዲያ አማራውም ኦሮሞ ነዋ። ስለዚህ ወንድም ወንድሙን መግደል ምን አመጣው? የቃየል ዝርያ መሆናቸው ይሆን? አሁን አሁን የምናያቸው የጽንፈኞች አጨካከናቸውም ያሰኛል። ለማንኛውም ፊንፊኔ አማርኛ ቃል እንጂ ኦሮሚኛ አይደለም። ፊን ፊን እያለች የምትፈልቀዋን ፍልውሀን የምትገልጽ ቃል ነበረች፣ ለአካባቢው ስም ሁና ስትወጣለት። እስቲ አዋቂ ነኝ የሚል ከቆቻቸው አንዱ ይምጣና “ፊንፊኔ” የሚለው ቃል በምን መልኩ ኦሮሚኛ/ኦሮሚፋ እንደሆነ ይንገረን። የቃሉን ሥነ-መሠረት ዕውቀት (Epistemology) ያስጨብጠን። የትም የለም!

አዲስ አበባን “ፊንፊኔ” ብለን ተቀብለንላቸው እንጥራትና ቀናቸውን እናብራላቸው ማለት እየዳዳኝ ነበር። ምክያቱም ሁለቱም አጠራር፣ ማለት፣ አዲስ አበባም፣ ፊንፊኔም፣ ከሚያወግዟቸው ከዳግማዊ ምኒልክ ባለቤት፣ ከእቴጌ ጣይቱ አንደበት የወጡ ቃላት ነበሩና። ችግሩ፣ የአዲስ አበባ ክፍለ ከተሞች በተለምዶ የራሳቸው አጠራር ነበራቸው። ለምሳሌ፣ አራዳ፣ አዲሱ ገበያ፣ አባ ኮራን ሰፈር፣ ሰንጋ ተራ፣ ውሀ ስንቁ፣ ጌጃ ሰፈር፣ ባልደራስ፣ በቅሎ ቤት፣ አራት ኪሎ፣ ስድስት ኪሎ፣ ውቤ በረሀ፣ ነፋስ ስልክ፣ ጉለሌ፣ ሾሮ ሚዳ፣ አቧሬ፣ መሿልኪያ፣ ቀበና፣ ነፋስ ስልክ፣ ፊንፊኔ/ፍልውሀ፣ ሾላ፣ ልደታ ... እያለ ይቀጥላል። ታዲያ የአንዷን ክፍለ ከተማ መጠሪያ ወስዶ ለኦሮሞዎች እንዲመች በአዲስ አበባ መቀየር ተገቢ ነው? እሱን እንተወው አንድ ነገር እንይ! ካላወቁ፣ መርዶ ድግመን እንንገራቸው፣ ዕርማቸውን ያውጡ!! ፊንፊኔ ቃሉ እራሱ አማርኛ ነው። አለቀ ደቀቀ! የቃሉ ሥነመሠረትም ፊን-ፊን ለምትለው የፍልውሀ አካባቢ የተሰጠ ስም ነው። ዛሬም ፊን ፊን የምትለዋ ፍልወሀ አካባቢ ለስሙ መጠሪያ ማስታውሻ ይሆን ዘንድ ለብዙ ዓመታት የቆመ “ፊንፊኔ አዳራሽ” የተባለው ሆቴል/ሬስቶራንት አለ። ሆቴሉ ሌላ ቦታ ሳይሆን ለምን እዚያ ሆነ ብሎ መጠየቅም የአባት ነው? ያንን ሆቴል ስወደው!

እንዳልኩት፣ አዲስ አበባን ፊንፊኔ ብንለው ባልከፋም ነበር። ሌሎች የአዲስ አበባ ክፍለ ከተሞች ይቀየማሉ እንጂ፣ ፊንፊኔ ብለንላቸው ባሳረፍናቸው ጥሩ ነበር። በዚያ የሚቆሙ ከሆኑ ምናለበት! ዳሩ ግን ነገራቸው ሁሉ ኬኛ ሆነና ተቸገርን ። ስንዝር ብትሰጣቸው ለክንድ ይመጡልሀል። ትዝ ይለኛል፣ በወያኔ ጊዜ አንዱ የኦነግ ታክሲ ነጂ አክቲቪስት ሎንደን ላይ አበሻ ሬስቶራንት ቁጭ ብሎ ሲያወጋ፣ አንዱ ጓደኛው “ለምን በቡድን ተደራጅተን ፊንፊኔ ቦታ ተመርተን ቤት በማኅበር አንሠራም?” ሲለው ምን መለሰለት መሰላችሁ። "ነገ ፊንፊኔ ከአማራውና ከምናምኑ ጸድታ የኦሮሚያ ዋና ከተማ ስትሆን፣ ከዚያ ሁሉ ከተሠራው ቤት መርጠን እንገባበት የለ? ምን አደከመህ!” አለው ደረቱን ገልብጦ! ለማንኛውም፣ መላውን አዲስ አባባ ፊንፊኔ ካልነውማ፣ ጉለሌስ ምን ጎደለው?

ፊንፊኔ አማርኛ ለመሆኑ፣ አንድ ጋጠ ወጥ እምቡር እምቡር እያለ ሲያስቸግር፣ አሁንም “ፊን ፊን! አትበል” እየተባለ አደብ ያስገዙታል። ፊን ፊን እያላችሁ የምታስቸገሩን ጽንፈኛ የኦሮሞ ልሒቃን፣ ፊንፊኔ ተብሎላችሁ ምንም ለውጥ ላታመጡ ተውት። ፊንፊኔ ኦሮሚኛ ስላልሆነች አታፈናፍናችሁምና ለአዲስ አበባ ባይሆን ሌላ ስም ፍጠሩለት። ታሪክ የመፍጠር ችግር መቼም የላባችሁም። በዛ! አበዛችሁት!


አዲስ አበባ፣ አዲስ አበባ ከመባሏ በፊት፣ ሌሎች ስሞች ነበሯት። አንዱ ሸገር ነበር። እሱም ኦርሚኛ ይሁን አይሆን አላውቅም። “ሻጋር ጉሉፋኒ” (SHAGGAR GALUUFANII) የተባለ በቦሀራ ብርሀኑ ( Bohaara Birahaanu)[6] የሚዘፈን ዘፈን አለ አይደል? ወደሸገር ግልቢያ መሰለኝ ትርጉሙ! እና ሌሎችም አሉ። ሸገር ሬዲዮስ አለ አይደል? በጥናት የተረጋገጠ፣ የጥንት ስሟም አለ። በረራ! እሱም ኦሮሚኛ አይመስለኝም። ነው እንዴ? እንጃ! አዲሳ አበባ የኦሮሞ ስም ካልነበራት፣ እንግዲህ አዲስ አበባ ኦሮሚያ ሁናም አታውቅም ማለት ነው። ምን ይሻላል?

እንግዲህ፣ ፊንፊኔ፣ ካላፈናፈነቻቸው፣ አዲስ ስም ያውጡና እንደልማዳቸው የጥንት ስሟ ነው ይበሉን። ለምን “ዳራራ ሀራ” (Haaraa) አይሏትም? “እቴጌ ጣይቱ እንደ የምኒልኳ ፈረስ ከዚያ ሰርቀው ነው” ማለት ይችላሉ። አይችሉም? ማን አባቱ ከልክሏቸው! “አባቦ ሀራ” በሉት እንዳልላችሁ፣ አባቦ የተንሻፈፈ የአማርኛው አበባ ስም ስለሆነ ነው።

“ፊንፊኔ የቀድ ስሟ ነበር እያሉ የኦሮሞ ልሒቃን ዊኪፒዲያ ላይ እየቀየሩ ይገኛሉ። ዳሩ ግን ስሟ ለመሆኗ አንዲት ምንጭ እንኳን አይጠቅሱም። ከየት አምጥተው! የለማ! ሲፈልጉ በኦሮሞ አፈታሪክ አለ ይሉሀል። ኤዲያ! ልክ የመጀመሪያው ሰው ኦሮሞ ነበር እንዳሉን መሆኑ ነው። በመጀመሪያ ደረጃ ያ ቦታ እልም ያለ ጫካና አውሬ የሚታደንበት አካባቢ ነበር። ዛሬም አዲስ አበባን ከቦ የሚኖረው ጅብ፣ ከዚያ የተረፈ የዱር አራዊት ነው። አዲስ አበባን ጣይቱ ናቸው የሰየሟት። ቦታውን ያዩዋትም፣ አጼ ምኒልክ ሐረር ሂደው፣ እቲጌይቱ ፊን ፊን ከምትለው ጸብል ሊታጠቡ ከንጦጦ ወርደው ነበር። ያቺን ፊን ፊን የምትል ፍልውሀ ጥለው መሄድ አልፈጉም። ንጉሡን አሳምነው ከተማ ቆረቆሩ። በዚህ ምክንያት የኢትዮጵያ ዋና ከተማ የመሆን ዕድል ገጥማት፣ የአፍሪካም ዋና መዲና ሆነች። ያ የሁሉ ኩራታችንና የሁላችን ውርስ ነው። አንዱ ቀማኛ ብሔር ዓይኑን የሚያሳርፍባት መሆን የለባትም። የአዲስ አበባ ሕዝብ እንዴት ጊዜው ቢከፋበት ነው፣ በወያኔ ጊዜ እንኳን የነበረውን የክልልነት ደረጃ አጥቶ በብልጽግና ጊዜ የኦሮሞ እንዲሆን ዲሞግራፊውን ለመቀየር እነ ሺመልስ አብዲሳ የሚሯሯጡት? ሀይ ሊባሉ ይገባል። ኢትዮጵያን ወክሎ የፌዴራል መንግሥቱን ሥልጣን የጨበጠው ክፍል፣ ሕዝቡን ማሸማቀቅ ትቶ መብቱን ማስመልስና ማስጠበቅ የግድ ይሏል። 

ኬኛዎች ሰላም ስጡን! ነገር አትፈልጉ! አብረን በሰላም እንደዱሯችን ተከባብረንና ተፋቅረን እንኑር! የአንድ እናት ልጆች ነን!


Tuesday 11 January 2022

ዶሮው ለ3ኛ ጊዜ ጮኸ!


ማቴዎስ 26 ቁጥር 34

ከወንድሙ መኰንን፥ ኢንግላድ 11 January, 2022


ጥቅምት 24 ቀን 2013 በውድቅት ሌሊት በትዕቢት የተወጠሩ የጦርነት ከበሮ ደላቂ የሕወሀት ባለሥልጣናት፥ ለዘመናት በገነቡት የጦር ኃይላቸው የትግራይን ሕዝብ ደሙንና አጥንቱን መስዋዕት እየከፈለ ሲጠብቃቸው የነበረውን የሰሜን ዕዝ የመከላከያ ሠራዊት አባላትን፥ የጭካኔ ጥግ በሚሆን አኳኋን፥ በተኙበት ጦራቸውን አምዘግዝገው ወጉት፥ ሳንጃቸውን ወድረው አረዱት። የሞቱትንም ሬሳቸውን ታይቶ በማይታወቅ ሆኔታ ልብሳቸውን ገፈው እርቃናቸውን ሜዳ ላይ ደርድረው የትግራይን ህዝብ አስጨፈሩት። በሕይወት የተያዙትን ፥ ጥይት ላለማባከን በማለት አስተኝተው ሲኖ ትራክ ነዱበት።

ይኸ በወገናችን ላይ የደረሰው ግፍ አንገሽግሾን፣ በመንግሥት ላይ የየራሳችንን ቁርሾ፣ ለምሳሌ አማራው ላይ በአጣዬ፣ በሸዋ ሮቢት፣ በወለጋ፣ በጋሞው ላይ በቡራዩ፣ ኦሮሞ ባልሆነው ሕብረተሰብ ላይ በሻሻማኔ፣ በዘዋይ፣ በአርሲ የተፈጸመውን ግፍ በማየት፣ ለህዛባችን የመኖር ዋስትና ላልሰጠ መንግሥት ላይ ጥርሳችንን ነክሰንበት የነበረው ሁሉ ለጊዜው ልዩነታችንን ወደጎን ገፍተን ከመንግሥት ጎን ተሰለፍን። የሕወሀት ጭካኔ ያንን አስጥሎን በአንድ ላይ አቆሞን ነበር። በየጊዜው ከመንግሥት በኩል የሚደረጉት አንዳንድ አስደንጋጭ ውሳኔዎች ግን ይኸንን አንደነታችንን እይሸረሸረ መሄዱ አልቀረም። በየጊዜው ለሚፈጠረው ቅሬታ መንግሥት ብቻ ነው ተጠያቂው!

የኢትዮጵያ ህዝብ ቁጣ

ወራሪውና ጨፍጫፊው የትግራይ አሸባሪ ቡድን ይኸን አሳፋሪ ድርጊት የፈጸሙት ለ27 ዓመታት ዓይን ባወጣ ዘረፋ፥ በታጠቁት የጦር መሣሪያ፥ በዘረኝነት ጠበል አጥምቀው፣ ከሰውነት ወደ አውሬነት በቀየሯቸው የትግራይ ተዋጊና ባካበቱት ኃብት ተማምነው ነበር "ጦር አውርድልን" እያሉ መሬቱን ሲገርፉት የነበሩት። ዓላማቸውንም ለማሳካት የያንን የመሰለ እኵይ የጦር ወንጀል ከፈጸሙ በኋል፣ ወደ አዲስ አበባ ገስግሰው ገብተው መንግሥት ገልብጠው ኢትዮጵያን በመበታተንና ታላቋን ትግራይን የመመሥረት ዓላማቸውን አንግበው ፎክረው ዘመቻቸውን ጀመሩ። ነግር ግን በመንገዳቸው ላይ ለ27 ዓመታት ረግጠው የገዙት፣ መሬቱን ቀምተው፥ መብቱን ገፈው፥ ሀብቱን ዘርፈው የጨቆኑት የአማራ ሕዝብ በጀግንነት በልዩ ኃይል ሚሊሺያውና በፋኖው ተደራጅቶ ከፊታቸው ተጋረጠባቸው። አዲስ አበባ ለመግባት ይኽን ልበ ሙሉ ጀግና ሕዝብ፥ ዳሽቆ ማለፍ ቀላል አልሆነላቸውም።

በጭካኔና ከዱር አውሬነት በባሰ ወንጀል የተደፈረው የኢትዮጵያ ህዝብም ተቆጣ። ከዳር እስከዳር ከወንድሙ የአማራው ሕዝብ ጎን ለመቆም ሆ ብሎ ወጣ።። በየቦታው ተሠማርቶ የነበረ የመከላከያ ሠራዊትም ከያለበት ተሰበሰበ። ሕይወቱን አትርፎ አምልጦ ወደ ኤርትራ ተሻግሮ የነበረውም የመከላከያ ሠራዊት ተደራጅቶ ተመለሰ። የአማራው ሕዝብ ገትሮ የያዘለትን አውሬ ለመምታት፣ ደረሰለት። የአማራው ልዩ ኃይልና ፋኖው አላሳልፍ ከማለቱም ባሻጋር ገስግሶ ከጎንደር የተቀማውን ርስቱን ተዋግቶ ወልቃይትንና ሁመራን ነጻ አወጣቸው። የወያኔ ገዳይ ቡድን መሸነፉን ሲያውቅ በማይካድራ 1,100 ንጹህ ምስኪን አማሮችን ጥቅምት 29 ቀን ላይ ጨፍጭፎ ወደ ሱዳን ፈረጠጠ። በሂደት ራያም ነጻ ወጣች። የአማራን ምድር ረግጦ ማለፍ ቀረበትና በሦስት ሳምንት ውስጥ ዕብሪተኛው የሕወሀት አመራር የጥጋብ ፊኛው ተነፈሰ። የራሱን ህዝብ እንደጅል ቆጥሮ፥ "ባጫ ደበሌን ማረኩልህ ደስ ይበልህ፥ አበባው ታደሰን ገደልኩልህ እልል በል፥ 180,000 ጦር ደመሰስክልህ" እያለው "ደቂሴ ንሬን" አንከስ እያለ አስጨፈረው። የማታ የማታ ዕውነትና ንጋት እያደር ይጠራል ሆነና፥ ዋና ከተማውን ጥሎ ወደ ተንቤን ተራራ እግሬ አውጩኝ አለ። "አቅምን አውቆ መኖር ጥሩ ነው፣ ታላቅ ቾሎታ ነው" አለ ዘፋኙ! ተዋጊዎቹም ልብሳቸውንና መለዮአቸውን አውልቀው ከሲቪሉ ከሕዝብ ተቀላቅለው ተመሳሰሉ። ኢትዮጵያም ለመጀመሪያ ጊዜ ከተሰነቀረባትን የሕወሀት እሾህን ነቅላ ከስቃይ የምትገላገልበት ቀን የደረሰላት መሰላት። ህዝቡ ደስ አለው። የአንድነት ጡሩምባ ከዳር እስከ ዳር ተነፋ። አኩርፎ የነበረው ውጪ የሚኖር ኢትዮጵያዊ ሁሉ በአንድነት ቆመ። የኢትዮጵያ ትንሳኤ የደረሱላት መሰለው። መከላከያው፣ ልዩ ኃይሉ፣ አመራሩን እያሳደደ የገባበት ግብቶ፥ ከተቻለ ከነሕይወቱ ይዞ፥ እምቢ ያለውን እስከወዲያኛው ሸኝቶ ሕወሀትን ታሪክ ለማድረግ ተጋድሎውን ተያያዘው።

ጉድና ጀራት ከወደ ኋላ

የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት ፥ ልዩ ኃይሉና የአማራው ወዶ ዘማች ፋኖው፥ እንዲሁም በወያኔ ርኬት ድብደባ ተጋብዘው ወደ ውጊያው የተቀላቅሉ ኤርትራውያን ተዋጊዎች ፥ በአየር ኃይሉ ተዋጊ ጄቶችና ሰው አልባ በራሪዎች (ድሮናች) በታጀበው ውጊያ የተንቤን ተራራ ጋየች። በዚያ እልህ አስጨራሽ ውጊያ 15 ገደማ የሚሆኑ፥ ስብሀት ነጋን ጨምሮ ከዋሻ እየተጎተቱ ወጡ። ወደ ዘብጥያም ወረዱ። እነ ሥዩም መስፍንና ዐባይ ጸሀይ የተባሉት የወያኔ አመራሮች ግን እጅ አንስጥም ብለው ወደማይቀርላቸው ሲኦል ተሸኙ። የኢትዮጵያ ህዝብ በከፊልም ቢሆን አንጀቱ ራሰ። የውጭ ጠላቶቻችን ቢጮሁ፥ ቢያላዝኑ፥ ኢትዮጵያ ፍንክች አላለችም። የተቀሩትን የሕወሀት አመራሮችን ማደኑ ቀጠለ። እነደብረጽዮን፥ ጻድቃን፥ ታደሰ ወረደ፥ ... የመሳሰሉት በየጢሻው እየተሽሎከሎኩ እስከ ሰኔ ድረስ ከመያዝ አመለጡ።

የዓለም አቀፉ ጫና ቢበዛ፥ የምዕራቡ ዓለም ጋዜጦች፥ ቴሌቪዥኖች እና ማህበራዊ ሚዲያዎች የውሸት መረጃዎችን ቢለቁም ኢትዮጵያውያን በአንድነት ቁመው መከቱት። የአባቶቻችን የጀግንነት ወኔ የተመለሰ መሰለ። እኛም የመንግሥት ቃል አቀባዮች በጊዜው እየወጡ፣ ይኸን ያህል ተደመሰሰ፣ ይኸን ያህል ተማረከ እያሉ ሲያስረዱን፣ በኩራት ተዝናንተን፣ የቀሩትን አመራሮች የሚያዙበትን ወይም የሚወገዱብትን ዜና ስንጥብቅ በድንገት ወሽመጣችን ቆረጠ።

ሰኔ 21 ቀን ደረሰ። የኢትዮጵያ መንግሥት ጆሮ ጭው የሚያደርግ መርዶ ነገረን። ማንም ያልጠበቀ በጣም የከፋ ዋጋ የሚያስከፍል፥ የኢትዮጵያ ሕዝብ ዕምነቱን የጣለበት የሚሸረሽር: መንግሥት  እርምጃ ወሰደ። የያዘውን ይዞ፥ የቀረውን ታንኩን፥ መድፉን፥ ዲሽቃውን፥ ብሬሉን ጥሎላቸው፥ ከትግራይ ከወጣ በኋላ ልክ ወያኔዎች እንደሚያደርጉት፣ "አሸንፌ ተመለኩ፥ ደስ ይበላችሁ ብሎ" ሊያስጨፍረን ሞከረ። "ሕወሀት ከዚህ በኋላ ኢትዮጵያን የሚያሰጋ ደረጃ ላይ እንደሌለች አውጆ አርፋችሁ ተኙ ተባልን። ክው አልን። ባለንበት ኩምሽሽ አልን። መንግሥት "የምንፈልገውን እያሳየን ወደበረሀ ወስዶን እዚያው ጥሎን ተመለሰ" ጉድና ጅራት ድሮም ከወደ ኋላ ነው። ለመጀመሪያ ጊዜ ዶሮ ጮኸ።

የወሎው፥ የሰሜን ሸዋና የአፋሩ ሕዝብ ከነከብቶቹ እልቂትና መፈናቀል የማን ስህተት ነው?

ይኸን መጠየቅ ጊዜው አሁን አይደለም ልትሉኝ ትችላላችው። ለመሿሿምና ለመሸላለም ጊዜው ካመቸ፣ ዋጋ የሚይስከፍሉ ስህተቶችማ ሲሠሩ ዝም ማለት አድር ባይነት ነው። እንዳይደገም! እንዲህ ዓይነት ጥቆማ መንግሥትን ቢጠቅመው እንጂ አይጎዳውምና፣ ካድሬዎች አደብ ግዙ። ጃንሆይንም መግሥቱንም ገደል የከተታችሁት የእናንተ ዓይነቶቹ ናችሁ። ጠቅላይ ሚኒስትሩና መንግሥታቸው ሊነገራቸው ይገባል።

መከላከያችን መቀሌን በድንገት ጥሎላቸው ሲወጣ፣ ባይሆን ደጀኑ የሆነውን የአማራና የአፋር ድንበር ላይ እንደመቆየት ዕድላችሁ ያውጣችሁ ብሎ ሁለቱን ሕዝብ አጋፍጦ ዞር ማለት ምን ይባላል! በዚህ ላይ አማራው እንዳይታጠቅ ላለፉት 30 ዓመታት ተፈርዶበታል። ቆይ እንጂ! ልክ አሜሪካና እንግሊዝ ናዚ ጀርመኒና ኮሙዩኒስት ራሺያ ሲተላለቁ በራሳቸው እስከሚመጣ ድረስ ዝም እንዳሉት መንግሥታችን አማራውና ትግሬው እንዲተላለቅለት አውቆ የተዋቸው አስመስሎበታል። የሕወሀት አመመራሮች በወርቅ መሶብ የቀረበላቸውን ድል ሳያስቡት ተቀብለው፣ መቀሌን በከበሮ ድለቃ ቀውጡት። እግዚአብሔር ዘፈን ሲያምረው ማንን ነበር ያጠግባል የተባለው? ረሳሁት። የሕወሀት አመራሮች ከተሸሸጉበት ጎሬ ወጥተው፥ መሣሪያቸውን ከደበቀቡት ጉድጓድ ቆፍረው አውጥተው፥ መከላከያውም ትቶላቸው የወጣውን ዘመናዊ መሣሪያ "እናመሰግናለን" ብለው ተቀብለው፥ እንደ እባብ አፈር ልሰው ነፍስ ዘርተው፣ ወደ የዕዝ ማዕከላቸው ተመለሰሱ። የምዕራቡ ዓለም አደነቋቸው። የጦር ታክቲክና ስትራተጂአቸውንም ዕጹብ-ድንቅ አሉላቸው። የጻድቃን የጦር አመራር ብቃት በአፍሪካ ታይቶ የማይታውቅ ተብሎ ተጨበጨበለት። እነ ጌታቸው ረዳ የምዕራቢያውያን ሜዲያ ኮከብ ሁነው የጋዜጦቹን ገጽ ሞሉት። የቴሌቪዥኑንና የሬዲዮውን ሜዲያ ተቆጣጠሩት። በዚያ አላበቁም።

"ከአማራው ጋር የምናወራርደው ሂሳብ አለን" በማለት፥ ሕወሀቶች አማራው ላይ ዘመቱ! ጎንደርን በከፊል፥ ወሎን መሉ በሙሉ፥ ሰሜን ሸዋ ተቆጣጥረው የደም መሬት አደረጉት። ወንዶቹ ታረዱ፥ ሴቶቹ፥ ሕጻናቱና አሮጊቶች ሳይቀሩ በተፈራራቂ የሕወህት መንጋ ተደፈሩ። ከመንግሥት ተቋም እስከ የግለሰብ ንብረት ዘረፉ፥ የቀረውን አወደሙት። ከብቶቹም ተረሸኑ። የአማራው ሚሊሺያና ፋኖ አንዳንንዴ ብቻውን ሌላ ጊዜም በመከላከያው እየታገዘ ቢዋጋም እንድ በአንድ የወሎን ትላልቅ ከተሞች፥ ላሊበላ፥ ደሴና ኮምቤልቻ ሳይቀሩ በሕወህት ቁጥጥር ሥር ወደቁ። ወያኔዎች ሸዋም ዘለቁ። ተሰምቶ የማይታወቅ ግፍና ጭፍጨፋ አደረሱ። የአንድ ቀን መዘዝ በዘጠኝ ወር ይመዘዝ ይሉሀል ይኸ ነው። ይኸ ጉድ ተሸፋፍኖ መታለፍ የሌለበት ግፍ ነው። ተመዝግቦ ይቀመጥ። የስህተቱ ምንጭ ከመቀሌ መውጣቱ ብቻ ሳይሆን ደጀኑንም ለቆ ማፈግፈግ፣ አማራና አፋርን ዋጋ አስከፍሏል።

ሚሌ የምትባለዋን መተላለፊያ ዘግተው የኢትዮጵያን ጉሮሮ እንዘጋለን ብለው ዝተው ማንንም አስቀይሞ በማያውቀው አፋር ህዝብ ላይ ዘመቱበት። አፋሮች ተጨፈጨፉ። ሕዝባቸው አለቀ፥ ንብረታቸው ወደመ። ጭፍራ የምትባለው ከተማቸው ወደመች። አፋሮች ግን ታይቶ በማይታወቅ ጀግንነት ሚሌን ላለማስነካት በታላቅ ጀብዱ ታሪክ ሠሩ። ሕወሀቶች ሚሌን ለመያዝ እንደቋመጡ ዓላማቸው በአፋር አናብስት ከሸፈባቸው። ኪሳራ! 

በወሎ ግንባር ግን ታሪኩ ሌላ ነበር። ደሴንና ኮምቦልቻን በብዙ መስዋትነት ከጨበጡ በኋላ፥ ሕወህቶች ደብረሲና ደረሱ። አዲስ አበባን ለመያዝ ቀናት ሲቀራቸው፥ የኢትዮጵያ መንግሥት የምር ሰይፉን መዘዘ። በራሱ ደረሰአ! ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሳይቀሩ ከተኙበት ባነኑ። ልክ ናዚ ጀርመኒ ፖላንድን መውረራቸው ሳያንስ ፓሪስን ተቆጣጥረው የእንግሊዝ ወደቦችና ከተሞችን መደብደብ ሲጀምሩ እንግሊዝ እንደባነነችው ማለት ነው። ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ እራሳቸው  ታጥቀው ጦሩን ሊመሩ እንደቀድሞዎቹ መሪዎች ግንባር ገቡ። በራሳቸው መምጣቱ በጀ ልበል?! ቢዘገይም የሚደነቅ እርምጃ ነበር። የሰው ወኔው ተመለሰ። ሕዝቡ እንደገና ሆ ብሎ ወጣ። መከላከያው፥ ልዩ ኃይሉ፥ ፋኖውና አፋሩ ልዩ ኃይልና ሕዝብ በተቀናጀ መልኩ በጀግንነት፥ በቆራጥነትና በወሳኝነት፥ ወራሪ፥ ጨፍጫፊ እና ዘራፊ የወያኔ፥ ሪፍራፍ ተዋጊን መክቶ፥ ለአራት ወራት ሙሉ  እየገደሉም እየሞቱም፣ ተንፏቅቀው ተንፏቅቀው ደብረሲና የደረሱትን ጉዶች፥ በሁለት ሳምንት ከሰሜን ሸዋና ወሎ ጠራርገው፥ እንዲፈረጥጡና ሬሳቸውን እንኳን ሳያነሱ ኮረም እንዲገቡ አደረጓቸው። አፋርም ሙሉ በሙሉ ተለቀቀ። ይኸ ምንድነው የሚያሳየው? ቀድሞውኑ መንግሥት ችላ በማለት የውሎ፥ የሰሜን ሸዋና የአፋር ምድርን እንዲይዙ ዕድል ሰጥቷቸው ነው እንጂ፣ የነዚህን መሬቶች የመርገጥ አቅም ወያኔዎች ባልነበራቸው ነበር ። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ግባቸውን በከፊል ፈጽመው በኋላ ወደ አዲስ አዲስ አበባው ቢሮዋቸው ተመለሱ።

ጦሩ በሽሽት ላይ ያሉትን የወያኔ "እውር ድንብር" ተዋጊዎችን አባርሮ ኮሩም ደረሰ። የመቀሌ ባለሥልጣኖች ተደናብረው፣ ጓዝና ጉዝጓዛቸውን ቀርቅበው፣ ተስፋ በመቁረጥ፣ የዓለም አቀፉን ሕብረተሰብ "አድኑን" እያሉ እየተማጸኑ፣ ወደተምቤን ተራሮች መጓጓዝ ሲጀምሩ እንደገና "ደጉ" መንግሥታቸው ነፍስ ዘራላቸው። የኢትዮጵያ ጦር አሳዶ የወያኔን አመራር ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ አከርካሪ ይሰብራል ብለን ስንጠብቅ፣ ዋጃን እንደተቆጣጠሩ፣ አላማጣን ሙሉ በሙሉ ለመቆጣጠር አንድ ቀን ሲቀራቸው፣ "ባለህበት እርጋ" የሚል ትዕዛዝ መንግሥት አስተላለፈ። እንደገና ወሽመጣችን ተቆረጠ። ወያኔ እንዳትጠፋ አልተፈለገም ማለት ነው? አውላላ ሜዳ ላይ እንደገና ተጣልን! ዶሮው ለሁለተኛ ጊዜ ጮኸ! 

ሦስኛው ዶሮ!

ለሁለተኛ ጊዜ የመኖር ዕድል የተሰጣቸው የወያኔ ተዋጊዎች፥ መፈርጠጣቸውን አቁሙው አፈሙዛቸውን ወደኋላ አዞሩ። በወልቃይት ጠገዴ በኩልም ያለ የሌለውን ጦራቸው ሰብቀው ውጊያ ጀምሩ። እስካሁን አዲ አርቃይን ሙሉ በሙሉ በሚባል መልኩ ተቆጣጥረው፣ ጎንደሬ አማራውን እያፈናቀሉት ነው። በአፋር በኩል የአባላ ከተማን በመድፍ አያወደሙት ነው። በአላማጣ በኩል ውጊያቸውን አጧጡፈው  ዋጃና፥ ጥሙጋ የተባሉትን ከተሞች ተቆጣጥረው ወደቆቦ የምድር ክላስተር ቦምብ እይተኮሱ እየገሰገሱ ነው። ቆቦን በመድፍ ከርቀት ማጋየታቸውን ቀጥልዋል። ምስኪኑ ህዝብ፣ ከዋጃ ወደ ቆቦ ተፈናቀለ። ቆቦም መደብደብ ሲጀምር፥ ከቆቦ ወደወልዲያ እየተመሙ ነው። ከወልቃይት ጠገዴም አማራው እንደገና ተክዷል እየተባለ ሽብር እየተነዛ ነው፥ መካላከያም፥ ልዩ ኃይሉም፥ ፋኖውም ይውጣ የሚባል መመሪያ እንደተሰጠ ሹክሹታው ቀጥላል። ጭስ ካለ እሳት አለ። ከዚህ በፊት የተንሾከሾከው በሙሉ ዕውን ሁኖ የእለ? የኮሎኔል ደመቀ ዘውዴ የቁጣ ንግግርም ይኸንኑ አመላካች ይመስላል። አማራው እንደገና በጎንደር ቅስሙ እስኪሰበር ከተተወ ሥራ ለሠሪው እሾህ ላጣሪው እንደሚባለው ለመንግሥትም ጦስ ይዞ ይመጣል። አለባበሰው ቢያርሱ በአረም ይመለሱ ይባል የለ? የሱዳን ኮሪዶር ሕወሀቶች ማስከፈት ከቻሉና እንደገና መታጠቅ ከቻሉ፣ መንግሥትንም የመግልበጥ ሕልማቸው ሊሳካ ይችላል። ጦር መሣሪያቸው አልቆ ያልጨረስናቸው፣ ሌላ አውዳሚ መሣሪያማ ከታጠቁ  ሕዝባችንን ይጭርሱና ኢትዮጵያን ወደመበታተናቸው ሁለተኛ ደረጃ እቅዳቸው ይራምደሉ። ለኃጢአን የመጣ ለጻድቃን ይተርፋል ይባላል። 

ጦርነቱ ገና አላላቀም። የምን አሸሻ ገዳሜ ነው? መንግሥት ሆይ! የጦር አማራሮቹን ጠርተህ ከምትሾምና ከምትሸልም ይልቅ፣ መጀመሪያ ጦርነቱን በድል ፈጽም! ለመሆኑ፣ መቼና ለማን ነው የማርሻልነት ማዕረግ የሚሰጠው? ጦርነቱ እስኪጠናቀቅ ፌሽታው መቆየት አይችልም ነበር? የልጅ ነገር አደረጋችሁት። የምታቦኩት ሁሉ ለራት አልበቃም! 

ውጪ ኗሪው ኢትዮጵያዊ (ዲያስፖራው) ተጋብዞ በገፍ ወደ አገር ገብቷል። ለምን ጋበዛችሁት? በስሜት የተዘጋጀለትን ሁሉ እየጎበኘ በደስታና በጉጉት አገሩን እንዴት እንደሚረዳ፥ የወደሙትን መልሶ እንዴት አድርጎ እንደምያቋቋምለት በታላቅ ተነሳሽነት እየተመካከረበት ባለበት በዚህ ጊዜ ሌላ ዱብ ዕዳ ለምን አወረዳችሁበት? ብዙዎቻችሁን ሕወሀት ለዚህ ደረጃ አሰልጥና አሳድጋ እንዳደረሰቻችሁ እናውቃለን። ለምን ከዚያ አስተሳስብ ሰብራችሁ አትወጡም? ለምን አገራችንን ዋጋ ታስከፍሏታላችሁ? ለኢትዮጵያ እንደምታወሩት ከቆማችሁ ብሰሉ እንጂ! ከጎናችሁ የምንቆመው ስንተማመንባችሁ ነው። ስንት ጊዜ በእናንተ ላይ ያለንን እምነት ትሸረሽራላችሁ? የምነፍልገውን እያሳያችሁን ወስዳችሁ በረሀ የምትጥሉን ደነዞች አድርጋችሁ አትቁጠሩን።

እኛ የቀሩትንም የሕዋህት ባለሥልጣናት የተከፈለው መስዋዕትነት ተክፈሎ ተይዘው ለፍርድ ይቅርባሉ ብላን ስንጠብቅ ጠቅላይ ሚኒስትሩ፥ በዕለተ ዓርብ፣ ያውም በጌታችን የመድኃኒታችን የእየሱስን ክርስቶስ በአለ ልደት በሚከበርበት ቀን፥ ተስፋችንን አጨለሟት። በስንት መስዋዕትነት የተያዙት የወያኔ ቁንጮ መሪዎችን፣ አቶ ስብሀት ነጋን፥ ወይዘሮ ቅዱሳን ነጋን፥ አቶ አባይ ወልዱን፥ እቶ አባዲ ዘሙን፥ ወይዘሮ ሙሉ ገብረእግዚአብሔርን እና አቶ ኪሮስ ሀጎስን በይቅርታ ፈትቼአቸዋልሁ፥ ብለውን እርፍ! ምን? ይኸን ሲያውጁ፣ ለ3ኛ ጊዜ ዶሮው ጮኸ! በደም የተበከለችው፣ በጣዕር በስቃይ ላይ ያለችው  ምስኪኗ እናት ኢትዮጵያም ዕንባ ባቀረሩ ዓይኖቿ ጠቅላይ ሚኒስትሯን አየች።